Willa Decjusza w Krakowie
Willa Decjusza na Woli Justowskiej jest jednym z najbardziej znanych i najpi�kniejszych przyk�ad�w architektury rezydencjonalnej w Polsce. Zbudowana w latach trzydziestych XVI w. z inicjatywy Justusa Ludwika Decjusza, sekretarza Kr�la Zygmunta I, wzorowana by�a na modnych w �wczesnej Europie posiad�o�ciach z okolic Florencji i Rzymu, b�d�cych miejscem wypoczynku, spotka� i dysput filozoficznych. Budowl� na rzucie prostok�ta, wznie�li oko�o 1535 r. w�oscy budowniczowie: Bernardino Zanobi de Giannotis z Rzymu, Jan Cini ze Sieny i Filip z Fiesole. Willa zosta�a usytuowana na wschodnim stoku wzg�rza i zwr�cona elewacj� frontow� w kierunku Krakowa. Z tego okresu zachowa�y si�, widoczne z tarasu na parterze, dwa okienka piwniczne o obramieniach kamiennych, z otworami na uko�nie osadzon� krat�. W obecnej piwnicy, a dawnym przyziemiu, zachowa� si� zesp� sze�ciu prostych portali kamiennych oraz kamienny w�gar okna, kt�ry posiada bogate renesansowe profilowanie i wykute gniazda do osadzania krat. Rezydencja otoczona by�a ogrodami i parkiem. Przypuszcza si�, �e za�o�enie ogrodowe sk�ada�o si� z dw�ch cz�ci - wi�kszego ogrodu kwaterowego oraz drugiego w typie �giardino secreto�. Uzupe�nieniem ogrod�w by�y stawy usytuowane od strony rzeki Rudawy. Przyleg�e zalesione wzg�rza stanowi�y kompozycyjne dope�nienie zespo�u. Obecna trzykondygnacyjna, arkadowa loggia rozpi�ta mi�dzy dwiema wie�ami alkierzowymi, jest w ca�o�ci efektem przebudowy dokonanej przez Stanis�awa Lubomirskiego w pierwszej �wierci XVII w. Zesp� pa�acowo-parkowy obejmuje obecnie budynek Willi Decjusza oraz dwie oficyny: Dom �askiego i Dom Erazma, a tak�e otaczaj�cy je Park Decjusza. Od 1996 roku budynek jest siedzib� Stowarzyszenia Willa Decjusza.